احمد بن محمد ميبدى
208
خلاصه تفسير ادبى و عرفانى قرآن مجيد بفارسى از كشف الاسرار ( فارسى )
و بواسطهء نادانى از ابد خويش هم بىخبرند ! ميان بوده و بودنى ! اين چه خواب غفلت است ؟ و آدمى را در ميان دو موج آتش چه جاى بازى است ! ! يكى از صحابهء پيغمبر از رسول خدا شنيده كه فرمود : پس از آنكه روح آدمى از جسد او بيرون شده و جان پاك از آلايش بشريّت مرغوار از قفس خاك بيرون آيد و سوى عالم علوى قصد آشيان عزّت كند ، چون بر مركز خويش قرار گيرد و يك هفته برآيد از آفرينندهء جهان دستورى خواهد تا آن منزل خاص خويش ( يعنى تن ) را باز بيند و حال وى بازداند و چون دستور يابد جان پاك به خاك درآيد و از دور به كالبد خويش بنگرد كه در لحدى تاريك افتاده ، آن را نه به رنگ خود بيند و نه به حال خود ، نه آن صورت زيبا ، نه آن روشنى چشم ، نه آن قدّ و بالا ، نه آن جمال و كمال ، نه آن سخنان دلربا ! مىپرسد : كجا است عيال و فرزندان كه بهر ايشان بار كشيدى و رنج بردى ؟ تا جاى تو و حال تو را ببينند و عبرت گيرند ! آن آرزوها چه شد ؟ آن آزها كجا رفت ؟ آن خانه و ساختمان چه شد ؟ آن مالهاى حرام و حلال چه شدند ؟ برادران و دوستان تو كجايند ؟ آنها كه باعث افتخار تو بودند كجايند ؟ تو را تنها در اين لحد تاريك خوراك كرمها قرار دادند ! اگر تو را آنگونه كه من ديدم ببينند دست از دنيا بردارند و به حال خويش بگريند ! اى كاش تو را نديده بودم ! سلام بر تو باد ! [ آيات 85 - 82 ] تفسير لفظى 82 - أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً . آيا نمىانديشيد در اين قرآن كه اگر از نزد غير از خدا بود در ميان آن اختلافهاى زياد مىيافتند ؟ 83 - وَ إِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِهِ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَ إِلى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطانَ إِلَّا قَلِيلًا . هرگاه به ايشان خبرى از ايمنى يابيم مىآمد ، آن را آشكار و بازگو مىكردند ! درحالىكه اگر متدبّران قرآن كه چيزى برايشان پوشيده مىماند ، آن را به رسول خدا و بعد از او با فقهاء دين و صاحبان امر واگذار مىكردند و نزد آنها باز مىبردند ، و هرآينه دانايان و صاحبان استنباط از ميان آنها مىفهميدند و مىدانستند و به آنان مىفهماندند ، و اگر فضل و رحمت خداوندى بر شما نباشد شما همگى از شيطان پيروى مىكنيد ! جز اندكى كه به نيروى ايمان باقى بودند . 84 - فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ اللَّهُ أَشَدُّ بَأْساً وَ أَشَدُّ تَنْكِيلًا . پس اى محمّد در راه خدا جهاد كن با دشمنان حق در راه حق و مؤمنان را بر جهاد برانگيز ، اميد است كه خداوند زور و گزند كافران را از شما بازگيرد و خداوند از زور گرفتن و گزند نمودن و بازگرفتن سختتر از كافران است . 85 - مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْها وَ مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْها وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتاً . هركس شفاعتى نيكو براى كسى كند خود از آن نيكى بهرهاى دارد و هركس شفاعتى بد و ناپسند كند از و بال آن او را بهرهاى است و خداوند به هر چيزى گوشوان و توانا است . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 82 - أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ . آيه . اين آيت ، اظهار عزت قرآن و نشر بساط توقير كلام خداى جهان است ،